Srećan 8. mart

Međunarodni dan žena (skraćeno Dan žena) se obeležava 8.3. svake godine. Tog dana se slave ekonomska, politička i društvena dostignuća pripadnika ženskog pola. Prvi Dan žena se slavio 28.2. 1909. u SAD temeljem deklaracije koju je donela Socijalistička partija Amerike. Između ostalih važnih istorijskih događaja, njim se obeležava i požar u fabrici Triangle Shirtwaist u (New Yorku 1911. godine) kada je poginulo preko 140 žena. Ideja da se obeležava međunarodni dan žena se prvi put pojavila početkom 20. veka u doba brze industrijalizacije i ekonomske ekspanzije koja je često dovodila do protesta zbog loših radnih uveta. Žene zaposlene u industriji odeće i tekstila su javno demonstrirale 8.3. 1857. u New Yorku. Tekstilne radnice su protestovale zbog loših radnih uslova i niskih plata. Demonstracije je rasterala policija. Te iste žene su osnovale sindikat dva meseca kasnije.

Protesti na 8.3. su se događali i sledećih godina, od kojih je najpoznatiji bio 1908. godine kada je 15.000 žena marširalo kroz New York tražeči kraće radno vreme, bolje plate i pravo glasa. Godine 1910. prva međunarodna ženska konferencija bila je održana u Kopenhagenu u organizaciji Socijalističke Internacionale pa je ustanovila 'Međunarodni dan žena' na predlog slavne nemačke socijalistkinje Clare Zetkin. Sledeće godine je Međunarodni dan žena obeležen od preko milion ljudi u Austriji, Danskoj, Nemačkoj i Švajcarskoj. Ti događaji su kondicirali s požar u fabrici Triangle Shirtwaist u New Yorku, nakon koga su slabe mere sigurnosti na radu okrivljene za veliki broj žrtava. U predvečerje prvog svetskog rata žene širom Evrope su održale mirovne demonstracije 8.3.1913.

Demonstracije povodom Međunarodnog dana žena u Rusiji bile su prvi stadijum ruske revolucije. Nakon oktobarske revolucije, boljševička feminstkinja Alexandra Kollontai nagovorila je Lenjina da 8.3. postane državni praznik, i tokom sovjetskog perioda se koristio za obeležavanje "herojstva radnica". Međutim, u mnogim komunističkim državama je taj praznik izgubio svoju ideološku osonovu i postao prilika za muškarce da iskazuju svoju ljubav i poštovanje prema pripadnicama suprotnog pola, posluživši kao svojevrsni amalgam Majčinog dana i Valentinova u zapadnim državama.

U Čehoslovačkoj se Dan žena za vreme komunističkog režima pretvorio u parodiju, te je ukinut nakon baršunaste revolucije. U Mađarskoj je, pak, običaj poklanjanja cveća ženama zadržao i nakon pada komunizma. Dan žena je ostao državni praznik u Rusiji, Belorusiji, Ukrajini, Kazahstanu, Kirgiziji, Moldaviji, Mongoliji i Tadžikistanu, a obeležava se cvećem i poklonima.

Na Zapadu se Međunarodni dan žena uglavnom prestao obeležavati 1930-ih, delom i zbog toga što ga se povezivalo s komunizmom. Međutim, 1960-ih su ga ponovno počele slaviti feministkinje. Godine 1975, koja je proglašena Međunarodnom godinom žene, UN su službeno počele obilježavati Međunarodni dan žena. Danas mnoge organizacije u svetu, obeležavaju Međunarodni dan žena, a neke se nastoje izboriti da postane državni praznik u kojima to još nije slučaj.